در واقع کلیدهای هوایی علاوه بر قطع و وصل جریان، وظیفه حفاظت جریان در شرایطی مثل افزایش یا کاهش بیش از اندازه فرکانس و بالا رفتن حرارت تجهیزات در اثر توان عبوری بیش از اندازه از آن‌ها، افزایش یا کاهش بیش از حد ولتاژ و غیره را بر عهده دارد. از دیگر ویژگی‌های مهم کلیدهای هوایی، خاصیت سلکتیویتی آن‌ها را میتوان نام برد. این کلیدها ظرفیت بالایی داشته و در ورودی تابلو برق صنعتی قرار می‌گیرند. در صورتی که قصد دارید از این کلیدها استفاده کنید، اما در مورد آن‌ها اطلاعات کافی ندارید بهتر است با ما همراه شوید تا کاربردها و ویژگی‌های این نوع از کلیدها را به طور کامل مورد بررسی قرار دهیم.
کلید هوایی؛ قطعه ای کاربردی برای محافظت از مدار
کلید هوایی در لغت به معنی شکننده جریان هوا است. اگر به واژه کلید هوایی دقت کنید متوجه کاربرد آن نیز می‌شوید. در واقع این کلید که با حروف مخفف ACB شناخته می‌شود، به منظور شکستن جریان هوا استفاده می‌شود. کلیدهای هوایی برای قطع جریان در آمپراژ بالا در فشار ضعیف کاربرد دارند. این کلیدها در فضای باز و از هوا به منظور محافظت از یک مدار الکتریکی در مقابل صدمات ناشی از جریان اضافه در اثر اضافه بار و اتصال کوتاه بهره می‌گیرند و دقیقاً به همین دلیل نیز کلید هوایی نامیده شده‌اند.
بیشتر بخوانید» خرید تابلو فرمان باکیفیت برای کنترل ایمن و دقیق آسانسور یا تجهیزات صنعتی ضروری است. این تابلو نقش کلیدی در مدیریت حرکت، توقف و ایمنی سیستم دارد و انتخاب درست آن موجب عملکرد پایدار و کاهش خرابی‌ها می‌شود.
قسمت‌های مهم در کلیدهای هوایی
- کلید قطع (O)
- کلید وصل (I)
- نشانگر وضعیت کنتاکت های اصلی
- نشانگر وضعیت مکانیزم شارژ
- کلید ریست
- نشانگر LED
- کنترلر
- نشانگر توپی اتصال، تست و جدا شده (سه وضعیت مکانیزم لچ/قفل)
- قفل کاربر
- نشانگر وضعیت اتصال، تست و جدا شده
- کانکشن (CE) جداسازی، (CD) تست (CT) نشانگر وضعیت کنتاکت ها
- پلاک مشخصات
- نمایشگر دیجیتال
- مکانیزم شارژ دستی
- لغزنده جهت بیرون و داخل کردن
- مخزن غلتک
- کلید ریست فالت تریپ
نقش و اهمیت استفاده از کلید هوایی
به طور کلی کلید هوایی دو کار اصلی را انجام می‌دهد. اول اینکه کلید هوایی وظیفه قطع و وصل جریان در شبکه را بر عهده دارد و دوم اینکه، کلیدهای هوایی در شرایطی مانند اتصال کوتاه، افزایش ولتاژ، کاهش ولتاژ، افزایش حرارت تجهیزات در شرایط اضافه بار و غیره از شبکه محافظت می‌کنند.
بیشتر بخوانید» آشنایی با دستگاه اندازه گیری الکتریکی
انواع کلید هوایی
- سه پل
- چهار پل
- فیکس
- کشویی
انواع حفاظت در کلید هوایی
- الکترونیکی
- مغناطیسی
- حرارتی
- میکروپروسسوری
کنتاکت‌های کلید هوایی
کلید هوایی دو کنتاکت دارد، کنتاکت‌های اصلی یا قدرت که جریان را عبور می‌دهند. کنتاکت‌های فرعی یا پارکینگ که جرقه‌ها را به سمت جرقه‌گیر هدایت می‌کنند.
بیشتر بخوانید» بررسی جامع مزایا و معایب انواع تابلو برق
معایب و مزایای کلید هوایی
همانطور که می‌دانید یکی از نکات مهم در حوزه صنعت، مسئله آتش سوزی است. منشا اصلی هز آتش سوزی مطمئناً یک جرقه کوچک است. گاهی یک جرقه کوچک می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری را به یک کسب و کار وارد کند. بنابراین کنترل این جرقه کوچک اهمیت می‌یابد. اگر به مسئله حفاظت از شبکه در مقابل آتش سوزی اهمیت می‌دهید، یکی از تجهیزاتی که این کار را به خوبی انجام می‌دهد، کلید هوایی است. کلیدهای هوایی عملکرد بسیار خوبی در کاهش خطر آتش سوزی دارند که این مهم‌ترین نکته مثبت آن‌ها است.
مزیت دیگر این کلیدها آن است که نیاز به نگهداری چندانی ندارند. همانطور که می‌دانید تمامی تجهیزات و ابزارآلات در کنار نکات مثبتشان، یک سری نکات منفی هم دارند. از جمله معایب کلید هوایی میتوان به اتصالات لوله‌های هوایی در آن‌ها اشاره کرد که این اتصالات ممکن است در مواردی موجب افت فشار هوا شده و عملکرد کلید را کاهش دهند. عیب دیگر این کلیدها آن است که کلیدهای هوایی می‌توانند از عهده جرقه‌های کوچک برآیند، اما در صورت بروز جرقه‌های بزرگتر ممکن است با محدودیت‌هایی مواجه شوند.
بیشتر بخوانید» معرفی کامل کلید خلا یا مدارشکن+بررسی کاربردهای آن
برندهای برتر برای کلید هوایی
در صورتی که قصد خرید کلید هوایی را دارید، بهتر است بدون داشتن هیچ شناختی از این قطعات به فروشگاه مراجعه نکنید. مطمئناً کلیدهای هوایی شامل برندهای مختلف و مدل‌های گوناگونی هستند که ممکن است شما را در انتخاب دچار سردرگمی و شک کنند. از جمله برندهای معتبر کلیدهای هوایی میتوان به برند هیوندای اشاره کرد. این برند که یک کمپانی در کره جنوبی است، تمام توان خود را در جهت در تولید کلیدهای هوایی باکیفیت به کار گرفته است. کلیدهای هوایی یونلک نیز از محبوب‌ترین برندها در دنیا هستند. این کمپانی با عرضه محصولات باکیفیت خود توانسته است رضایت مشتریان را به خود جلب کند.
کلیدهای هوایی ال اس از دیگر کمپانی‌های معروف کره جنوبی است که محصولات الکتریکی مختلفی را تولید می‌کند. کلیدهای هوایی این برند از بهترین انتخاب‌ها برای مهندسان ایرانی است. همچنین تجهیزات جانبی این کلیدها در ایران به راحتی قابل دسترسی بوده و در اکثرا فروشگاه‌ها موجود هستند.
عملکرد کلید هوایی
زمانی که در مدارهای الکتریکی جرقه‌ای تولید می‌شود، جریان در این مدار به صورت ناگهانی قطع می‌شود. سپس زمانی که مدار به طور مجدد روشن می‌شود و ولتاژ بالایی از آن عبور می‌کند، کلید هوایی وارد عمل می‌شود. در چنین حالتی درست زمانی که ولتاژ قرار است از مدار عبور کند، این کلید یک وقفه در ولتاژ ایجاد کرده و آن را کاهش می‌دهد. به این ترتیب از ایجاد جرقه و آتش سوزی و بروز خسارات جلوگیری می‌کند.
نکته پایانی
کلیدهای هوایی تنها وظیفه قطع و وصل جریان در شبکه را بر عهده ندارند. این کلیدها به حفاظت از شبکه در برابر آتش سوزی‌های احتمالی در اثر جرقه‌های کوچک کمک کرده و سلامت جانی و مالی شما عزیزان را به همراه خواهند داشت. در صورتی که سلامت قطعات و دستگاه‌هایتان برای شما اهمیت دارد، بهتر است استفاده از کلیدهای هوایی را فراموش نکنید!
سوالات متداول درباره کلید هوایی یا ACB
ACBچیست و چه کاری انجام می‌دهد؟
کلید هوایی یا ACB یک قطع‌کننده خودکار فشار ضعیف است که برای قطع جریان در شرایط اضافه بار، اتصال کوتاه یا جرقه به‌کار می‌رود.
چرا به این نوع کلید،«کلید هوایی» گفته می‌شود؟
زیرا فرایند خاموش کردن قوس الکتریکی هنگام قطع جریان در محفظه‌ای با هوای آزاد انجام می‌شود.
کلید ACB در چه آمپراژهایی کاربرد دارد؟
این نوع کلید معمولاً برای جریان‌های بالا از حدود ۶۳۰ تا ۶۳۰۰ آمپر استفاده می‌شود.
تفاوت کلید ACB با کلیدهای مینیاتوری (MCB) چیست؟
کلید مینیاتوری برای مدارهای کم‌جریان کاربرد دارد، در حالی که ACB برای حفاظت از مدارهای صنعتی و پرقدرت طراحی شده است.
کلید ACB چه انواعی دارد؟
دو نوع اصلی ACB شامل فیکس (ثابت) و کشویی (قابل جابجایی) است که بسته به نیاز سیستم انتخاب می‌شوند.
کلید هوایی چه حفاظت‌هایی ارائه می‌دهد؟
این کلید علاوه بر قطع و وصل مدار، در برابر اضافه بار، اتصال کوتاه، افزایش حرارت و نوسانات ولتاژ از سیستم حفاظت می‌کند.
کلید هوایی در کدام قسمت تابلو برق نصب می‌شود؟
معمولاً در ورودی تابلو برق فشار ضعیف نصب می‌شود تا کل شبکه را از آسیب‌های احتمالی ناشی از جریان‌های بالا محافظت کند.
ACB چه مزایا و معایبی دارد؟
از مزایای آن میتوان به تحمل جریان زیاد، ایمنی بالا و حفاظت کامل اشاره کرد. از معایب آن نیز ابعاد بزرگتر و هزینه بالاتر نسبت به سایر کلیدها است.
