تابلو برق را چگونه تعمیر و عیب یابی کنیم؟

تابلو برق چیست؟

قبل از آن‌که روش‌های عیب‌یابی تابلو برق را برای شما عزیزان ذکر کنیم، بهتر است در ابتدا تعریفی از تابلو برق و انواع آن مانند تابلو برق سه فاز، تابلو برق صنعتی، تابلو برق استخری و… را ارائه دهیم. استفاده و به کار گرفتن تجهیزات برقی باید به‌گونه‌ای باشد که ایمنی آن‌ها تأمین شود تا از وجود هرگونه برق‌گرفتگی، اتصال کوتاه و … جلوگیری به عمل آید.

تابلو برق در تأمین این هدف بسیار موفق عمل کرده است زیرا تجهیزات مختلف را در خود جای می‌دهد و مانع از دسترسی افراد ناآشنا و غیرمتخصص به این تجهیزات می‌شود.

سلامت تابلو برق مستقیماً بر طول عمر و عملکرد هیدروموتور و پمپ‌های هیدرولیک (مانند پمپ نه پیستون) تأثیرگذار است. یک تابلو برق سالم با ارائه حفاظت‌های حیاتی (فیوز، کلید حرارتی، بیمتال) در برابر اضافه بار، اتصال کوتاه و نوسانات ولتاژ، از موتور الکتریکی پمپ و مدارات کنترلی آن محافظت می‌کند. این امر از سوختن موتور و آسیب دیدن پمپ جلوگیری کرده، عملکرد پایدار سیستم هیدرولیک را تضمین می‌کند و طول عمر گران‌قیمت‌ترین اجزای آن را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.

به‌طورکلی تابلو برق را می‌توان یک محفظه دانست که تمام قسمت‌های مختلف تجهیزات الکتریکی مانند چراغ سیگنال تابلو برق، مدار فرمان، انواع کلیدها، فیوز، رله و … را در خود جای‌داده است که سبب دسترسی راحت افراد متخصص به این تجهیزات می‌شود که می‌توانند انرژی الکتریکی را به‌واسطه آن توزیع و کنترل کنند.

استفاده از تابلو برق مزیت‌های زیر به همراه دارد.

• همه تجهیزات الکتریکی در دسترس قرار می‌گیرند.
• عیب‌یابی را تسریع می‌بخشد زیرا قطعات بانظم در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
• کنترل و توزیع برق به‌واسطه تابلو برق راحت‌تر می‌شود.
• بسیاری از خطرات احتمالی چون برق‌گرفتگی را به‌شدت کاهش می‌دهد.

نکات مهم در خصوص عیب‌یابی و تعمیر تابلو برق

تابلو برق‌ها در انواع مختلفی طراحی می‌شوند که پس از ساخت، آن‌ها را به بازار عرضه می‌کنند. این گفته حاکی از آن است که هر نوع از تابلو برق‌ها برای عیب‌یابی نیاز به دانش و مهارت خاص خوددارند که قبل از استفاده بهتر است، نسبت به آن‌ها آگاهی داشته باشیم.

در عیب‌یابی تابلو برق باید گفت که در اولین اقدام باید تجهیزات داخل تابلو برق چک شود که سریع‌تر بتوان عیب و ایراد به وجود آمده را رفع کرد. در ادامه برخی از نکات مهم در خصوص عیب‌یابی تابلو برق ذکرشده است که دانستن آن‌ها، در بسیاری از مواقع راهگشاست.

• اگر در یک تابلو برق مشکلی پیش آمد، توصیه می‌شود که در اولین قدم نگاهی به تجهیزات حفاظتی براندازید. اینترلاک یا همان قفل‌های درونی تابلو برق ممکن است، دلیلی برای بروز مشکل و عیب در تابلو برق و برق‌رسانی باشند، پس قبل از چک کردن قطعات مختلف تابلو برق، این قطعات حفاظتی را بررسی کنید.
• ساده‌ترین راه برای عیب‌یابی تابلو برق، مراجعه به قطعات و اجزای تابلو برق است. بررسی ظاهر قطعات می‌تواند تا حدودی تشخیص را ساده کند زیرا از طریق مشاهده سیاهی قطعات، بوی سوختگی، جدا شدن قطعات و افتادن آن‌ها، عدم اتصال و … می‌توان عیب‌یابی را تا حدودی پیش برد. عیب‌یابی کنداکتورها، رله‌ها و … راه را برای تعمیر و عیب‌یابی تابلو برق آسان می‌کند.
• در تابلو برق وسایلی چون ولت‌متر، رله‌ها، آمپرسنج و … وجود دارد که معمولاً به مواردی چون لامپ، هشداردهنده‌ها، اعداد و … مجهزند. در زمان به وجود آمدن هرگونه عیب و ایراد در تابلو برق توجه به این هشداردهنده‌ها، لامپ و … می‌تواند عیب‌یابی را سریع‌تر کند. پس توصیه می‌کنیم، در مراحل ابتدایی حتماً این موارد را در نظر بگیرید و به بررسی این قطعات بپردازید.
• تابلو برق شامل مدارهای فرمان و قدرت است که این مدارها سیم‌کشی‌های زیادی را دارا هستند. اگر در زمان وصل کردن آن‌ها یا مواردی دیگر در این سیم‌کشی‌ها اشتباهی رخ بدهد، سیستم برق‌رسانی دچار مشکل خواهد شد. پس توصیه ما این است که برای عیب‌یابی تابلو برق به کمک نقشه این مدارات، درست بودن آن‌ها را چک کنید.

بیشتر بخوانید» استاندارد محیطی تابلو برق

• هرکدام از قطعات و تجهیزات الکتریکی دارای تنظیمات خاص خود هستند که بی‌توجهی به آن‌ها سبب بروز مشکل خواهد شد. در تابلو برق قطعات الکتریکی زیادی چون رله، تایمر و … وجود دارد که نیاز به تنظیمات خاص خوددارند بنابراین مراجعه به این قطعات و بررسی کردن تنظیمات آن‌ها، یک روش برای عیب‌یابی تابلو برق به شمار می‌رود.
• یکی از مواردی که می‌تواند عیب‌یابی را تسریع ببخشد، آگاهی داشتن از تعمیرات صورت گرفته بر روی قطعات است. ممکن است یکی از قطعات الکتریکی درگذشته دچار مشکل شده باشد که دانستن تاریخ تعمیر و نوع ایراد آن برای عیب‌یابی بسیار مهم خواهد بود.

نوع تابلو برق در عیب‌یابی بسیار مهم است

تابلو برق‌ها در انواع مختلفی از جمله تابلو ستاره مثلث ،تابلو برق استخری، چنج‌آور و خازنی طراحی می‌شوند. هرکدام از این تابلوها با توجه به ساختار مدار، تجهیزات به‌کاررفته و نوع عملکرد، به روش مشخصی برای بررسی و رفع خرابی نیاز دارند. برای مثال، در عیب‌یابی تابلو برق سه فاز باید مواردی مانند وضعیت هر سه فاز، اتصالات، عملکرد کلیدهای حفاظتی و احتمال قطع‌شدن یکی از فازها بررسی شود.

در تابلو برق‌های خازنی نیز بررسی مدار فرمان، عملکرد رگولاتور و وضعیت خازن‌ها اهمیت دارد. ازآنجاکه برخی قطعات تابلو برق، حتی پس از قطع برق ورودی، ممکن است بار الکتریکی خطرناکی در خود نگه دارند، عیب‌یابی و تعمیر آن‌ها باید با رعایت کامل اصول ایمنی و توسط فرد متخصص انجام شود. آشنایی با ساختار تابلو برق و نوع قطعات به‌کاررفته در آن، از الزامات تشخیص دقیق خرابی و انتخاب روش مناسب برای تعمیر است.

عیب‌یابی تابلو برق سردخانه

عیب‌یابی تابلو برق سردخانه با بررسی عملکرد تجهیزات کنترلی و حفاظتی آغاز می‌شود؛ زیرا هرگونه اختلال در این تابلو می‌تواند باعث توقف سیستم سرمایشی و افزایش دمای فضای سردخانه شود. در مرحله نخست، وضعیت کلیدهای حفاظتی، فیوزها، کنتاکتورها، رله‌های حرارتی و اتصالات الکتریکی بررسی می‌شود. همچنین اگر کمپرسور، فن‌های اواپراتور یا کندانسور روشن نمی‌شوند یا به‌صورت غیرعادی خاموش و روشن می‌شوند، باید مدار فرمان، تنظیمات کنترلر دما و عملکرد تجهیزات حفاظتی بررسی شوند تا علت اختلال مشخص شود.

در ادامه، بررسی خطاهای مربوط به سنسورهای دما، تنظیمات کنترلر و عملکرد مدار قدرت می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر مشکل کمک کند. برای مثال، اگر دمای سردخانه به مقدار تنظیم‌شده نمی‌رسد، ممکن است ایراد به سیستم کنترل، عملکرد کمپرسور یا یکی از اجزای مدار سرمایش مربوط باشد و لزوماً از تابلو برق ناشی نشود. به همین دلیل، عیب‌یابی باید به‌صورت مرحله‌ای و با تفکیک مشکلات الکتریکی از ایرادهای مکانیکی و برودتی انجام شود. بازکردن تابلو و آزمایش قطعات برقدار نیز باید به افراد متخصص و واجد صلاحیت سپرده شود.